Boşanma Hakları Rehberi

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma koşulları, nafaka, velayet, mal paylaşımı, tazminat hakları ve boşanma davası süreci hakkında kapsamlı rehber.

Son güncelleme: Mart 2026

Tahmini nafaka tutarını hemen hesaplamak ister misiniz?

Nafaka Hesaplayıcı

1. Anlaşmalı Boşanma (TMK 166/3)

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları (nafaka, velayet, mal paylaşımı, tazminat) konusunda mutabık kalarak birlikte başvurduğu boşanma türüdür. Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi uyarınca düzenlenmiştir.

Anlaşmalı Boşanma Koşulları

✓Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
✓Eşler birlikte başvurmalı veya bir eşin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
✓Boşanmanın tüm sonuçları (nafaka, velayet, mal paylaşımı) konusunda yazılı anlaşma protokolü hazırlanmalıdır.
✓Hâkim tarafları bizzat dinlemeli ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü

Protokolde aşağıdaki konuların açıkça düzenlenmesi gerekir:

- Çocukların velayeti kime verileceği
- İştirak nafakası miktarı
- Yoksulluk nafakası (talep edilip edilmeyeceği ve miktarı)
- Maddi ve manevi tazminat
- Mal paylaşımı düzenlemesi
- Kişisel ilişki kurma düzeni (çocuk ziyaret programı)

Avantaj: Anlaşmalı boşanma genellikle tek celsede sonuçlanır ve çekişmeli boşanmaya göre çok daha hızlıdır (ortalama 1-3 ay).

2. Çekişmeli Boşanma

Eşlerden birinin veya her ikisinin boşanma ya da boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamaması durumunda çekişmeli boşanma davası açılır. TMK 161-166 arasında düzenlenen özel veya genel boşanma sebeplerine dayanılır.

Boşanma Sebebi	TMK Maddesi	Açıklama
Zina	TMK 161	Eşlerden birinin zina yapması. 6 ay hak düşürücü süre.
Hayata Kast, Pek Kötü Muamele	TMK 162	Fiziksel şiddet, ölüm tehdidi, onur kırıcı davranış.
Suç İşleme ve Haysiyetsiz Yaşam	TMK 163	Küçük düşürücü suç işleme, haysiyetsiz yaşam sürme.
Terk	TMK 164	Haklı sebep olmaksızın 6 ay süreyle ortak konutu terk.
Akıl Hastalığı	TMK 165	İyileşemeyeceği resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilen akıl hastalığı.
Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması	TMK 166/1-2	En sık kullanılan genel sebep. Şiddetli geçimsizlik, güven sarsılması vb.

Önemli: Çekişmeli boşanma davaları genellikle 1-3 yıl sürebilir. İstinaf ve temyiz aşamalarıyla bu süre uzayabilir.

3. Boşanma Davası Süreci

Boşanma davası aşağıdaki adımlarla ilerler:

Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu

2025 itibarıyla boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk uygulanmaktadır. Dava açmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekir. Arabuluculuk süreci en fazla 3 hafta sürer.

Dava Dilekçesi Hazırlama

Arabuluculuk sonuçsuz kalırsa, boşanma sebeplerini ve talepleri (nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı) içeren dilekçe hazırlanır. Dilekçe aile mahkemesine sunulur.

Tensip Zaptı

Mahkeme dilekçeyi kabul eder, taraflara tebligat gönderir ve ilk duruşma tarihini belirler. Geçici tedbirler (tedbir nafakası, geçici velayet) bu aşamada kararlaştırılabilir.

Duruşmalar

Taraflar ve tanıklar dinlenir, deliller incelenir. Çekişmeli davalarda birden fazla duruşma yapılır. Sosyal inceleme raporu (SİR) hazırlanması istenebilir.

Karar ve Kesinleşme

Mahkeme boşanma kararını verir. Karar taraflara tebliğ edilir. İstinaf süresi (2 hafta) geçtikten sonra karar kesinleşir. Kesinleşen karar nüfus müdürlüğüne bildirilir.

4. Nafaka Hakları

Boşanma davasında üç tür nafaka talep edilebilir: tedbir nafakası (dava süresince), iştirak nafakası (çocuk nafakası) ve yoksulluk nafakası. Nafaka miktarı tarafların ekonomik durumu ve çocuğun ihtiyaçları dikkate alınarak mahkeme tarafından belirlenir.

Nafaka türleri, hesaplama kriterleri ve artış oranları hakkında detaylı bilgi için:

Nafaka Rehberi Nafaka Hesaplayıcı

5. Velayet Hakları

Boşanmada velayet, çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda mahkeme tarafından belirlenir. Hâkim çocuğun yaşını, ebeveynlerin bakım kapasitesini, çocuğun görüşünü (idrak çağında ise) ve sosyal inceleme raporunu değerlendirir. Anayasa Mahkemesi kararıyla ortak velayet de mümkün hale gelmiştir.

Velayet hakları, ortak velayet ve velayet değişikliği hakkında detaylı bilgi →

6. Mal Paylaşımı

01.01.2002 tarihinden sonra edinilen mallar için edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Evlilik süresince edinilen malların (çalışma geliri, yatırımlar vb.) değeri hesaplanır ve eşler arasında eşit olarak paylaşılır. Kişisel mallar (evlilik öncesi edinilen, miras, bağış) paylaşım dışında kalır.

Formül: Katılma Alacağı = (Edinilmiş Mallar - Borçlar) / 2

Mal paylaşımı rejimi, katılma alacağı ve dava süreci hakkında detaylı bilgi →

7. Maddi ve Manevi Tazminat (TMK 174)

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten maddi tazminat talep edebilir. Ayrıca boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakları saldırıya uğrayan eş, manevi tazminat isteyebilir.

Maddi Tazminat

- Mevcut menfaat kaybı (düğün takıları, ortak yatırımlar)
- Beklenen menfaat kaybı (kariyer kaybı, emeklilik hakları)
- Kusur oranına göre belirlenir
- Toptan veya taksitler halinde ödenebilir

Manevi Tazminat

- Kişilik haklarına saldırı karşılığı
- Şiddet, aldatma, hakaret gibi durumlarda
- Tarafların sosyal ve ekonomik durumuna göre belirlenir
- Toptan ödenir (taksitlendirilemez)

8. Boşanma Masrafları (2026)

Boşanma davasının maliyeti, dava türüne ve avukat ücretine göre değişir. 2026 yılı güncel masraflar:

Masraf Kalemi	Tahmini Tutar
Avukat Ücreti (Anlaşmalı Boşanma)	45.000 - 80.000 TL
Avukat Ücreti (Çekişmeli Boşanma)	60.000 - 150.000+ TL
Mahkeme Harç ve Masrafları	9.000 - 11.000 TL
Arabuluculuk Ücreti	4.000 - 8.000 TL
Tebligat ve Posta Masrafları	500 - 1.500 TL

Not: Avukat ücretleri baro asgari ücret tarifesinin altında olamaz. Yukarıdaki tutarlar ortalama değerlerdir; şehir, davanın karmaşıklığı ve avukatın deneyimine göre değişebilir.

9. Zorunlu Arabuluculuk

2025 yılından itibaren boşanma davalarında zorunlu arabuluculuk uygulaması başlamıştır. Dava açmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekmektedir. Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşırsa dava açmaya gerek kalmaz; anlaşma tutanağı ilam niteliğinde belge sayılır.

Arabuluculuk Süreci

- Adliye arabuluculuk bürosuna başvuru
- Arabulucu ataması (3 gün içinde)
- İlk oturum (1 hafta içinde)
- Süre: En fazla 3 hafta
- Anlaşma veya anlaşamama tutanağı

Arabuluculuk Kapsamı

- Nafaka miktarı ve türü
- Velayet düzenlemesi
- Mal paylaşımı
- Tazminat talepleri
- Kişisel ilişki kurma düzeni

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma genellikle 1-3 ay içinde sonuçlanır (tek celse). Çekişmeli boşanma ise 1-3 yıl sürebilir. İstinaf ve temyiz aşamalarıyla bu süre daha da uzayabilir.

TMK 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması şarttır. 1 yıldan kısa evliliklerde yalnızca çekişmeli boşanma davası açılabilir.

Boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 aydır birlikte oturdukları yer aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Kusur, mahkeme tarafından tarafların evlilik birliğini sarsıcı davranışlarına göre belirlenir. Şiddet, aldatma, terk, hakaret, ekonomik şiddet gibi davranışlar kusur olarak değerlendirilir. Ağır kusurlu eş yoksulluk nafakası talep edemez.

Evet, boşanma davasında avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak nafaka, velayet, mal paylaşımı ve tazminat gibi önemli konularda hak kaybı yaşamamak için avukat desteği önerilir.

Mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurulmazsa karar kesinleşir. İstinaf başvurusu yapılırsa bölge adliye mahkemesinin kararı beklenir.

Kadın eş; nafaka (yoksulluk ve çocuk nafakası), maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı (katılma alacağı), velayet, aile konutu koruması ve kocasının soyadını kullanmaya devam etme hakkına sahiptir.

Erkek eş; velayet, çocukla kişisel ilişki kurma, mal paylaşımı (katılma alacağı), maddi ve manevi tazminat ve yoksulluk nafakası talep etme haklarına sahiptir. Nafaka cinsiyetten bağımsız bir haktır.

Boşanma ile birlikte kadın evlenmeden önceki soyadına döner. Ancak eski kocasının soyadını kullanmakta menfaati olduğunu ispatlayan kadın, hâkimden kocasının soyadını taşımaya devam etme izni isteyebilir (TMK 173).

Evet, davacı taraf mahkeme kararı kesinleşmeden önce her zaman davadan feragat edebilir. Anlaşmalı boşanmada ise duruşma sırasında taraflardan biri iradelerini geri çekebilir, bu durumda dava çekişmeli boşanmaya dönüşür.