Engelli Hakları Rehberi 2026

Engelli bireylerin maaş, vergi muafiyeti, ÖTV indirimi, ücretsiz ulaşım, eğitim, istihdam ve bakım hakları hakkında kapsamlı rehber.

Son güncelleme: Mart 2026

Engelli maaşı ve yardım tutarlarınızı hesaplayın.

Engelli Maaşı Hesaplayıcı

1. Engelli Maaş Türleri ve Tutarları

Türkiye'de engelli bireylere çeşitli maaş ve yardım türleri sağlanmaktadır. Bu maaşlar engel oranına, gelir durumuna ve bakım ihtiyacına göre belirlenir.

Maaş Türü	Koşul	2026 Tutarı
Engelli Aylığı (%40-69)	%40 ve üzeri engel oranı, gelir şartı	~7.500 TL
Engelli Aylığı (%70+)	%70 ve üzeri engel oranı, gelir şartı	~11.200 TL
Bakım Maaşı (Evde Bakım)	Ağır engelli, bakıcı ihtiyacı	~12.800 TL
18 Yaş Altı Engelli Yakını	Engelli çocuğun bakımı	~7.500 TL

Not: Tutarlar 2026 yılı güncel değerleridir. Maaş almak için hane gelirinin kişi başına düşen tutarının asgari ücretin 1/3'ünden az olması gerekir.

2. Vergi Muafiyetleri ve İndirimleri

Engelli bireyler ve engelli yakınları çeşitli vergi avantajlarından yararlanabilir. Bu muafiyetler gelir vergisi, ÖTV ve MTV gibi vergileri kapsar.

Gelir Vergisi İndirimi

1. derece (%80+): Aylık indirim tutarı en yüksek
2. derece (%60-79): Orta düzey indirim
3. derece (%40-59): Temel indirim
Çalışan engelliler ve engelli yakınları yararlanır

ÖTV İndirimi (Araç Alımı)

Motor hacmi sınırlaması ile ÖTV muafiyeti
5 yıl süreyle satış yasağı
Ortopedik engelliler: Özel tertibatlı araç
Diğer engelliler: %90+ engel oranı gerekli

MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) Muafiyeti

Engelli adına tescilli araçlar için MTV muafiyeti uygulanır. Muafiyet bir araçla sınırlıdır. Aracın engelli tarafından kullanılması veya engelli adına tescil edilmesi gerekir.

3. Ücretsiz Ulaşım ve Seyahat Hakları

Engelli bireyler ve refakatçileri çeşitli ulaşım araçlarından ücretsiz veya indirimli olarak yararlanabilir.

Şehir İçi Ulaşım

%40 ve üzeri engelli bireyler belediye otobüsleri, metro, tramvay ve vapur gibi toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanır. Ağır engellilerin refakatçisi de ücretsiz biner.

Şehirlerarası Ulaşım

TCDD (tren) ve devlet destekli denizyolu hatlarında engellilere indirim uygulanır. Özel otobüs firmalarının da indirim uygulaması teşvik edilmektedir.

Havayolu İndirimleri

THY ve diğer havayolu şirketleri engelli yolculara indirimli bilet sunar. Tekerlekli sandalye ve tıbbi cihaz taşıma ücretsizdir. Refakatçi indirimi de uygulanabilir.

4. Eğitim Hakları

Engelli bireyler eğitimin her kademesinde özel haklara sahiptir. Kaynaştırma eğitimi, özel eğitim ve üniversite hakları düzenlenmiştir.

İlk ve Ortaöğretim

Kaynaştırma eğitimi hakkı
RAM (Rehberlik Araştırma Merkezi) değerlendirmesi
Özel eğitim okulları ve sınıfları
Evde eğitim desteği (gerektiğinde)
Ücretsiz servis ve yemek

Üniversite Hakları

YKS'de ek süre ve özel salon
Engelli kontenjanı (%2)
Engelsiz üniversite birimleri
KYK yurt ve burs önceliği
Harç muafiyeti (bazı durumlarda)

5. İstihdam Kotası ve Çalışma Hakları

4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca işverenlerin engelli çalıştırma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Kota Sistemi

Özel Sektör: %3 Engelli Kotası

50 ve üzeri çalışanı olan özel sektör işyerleri, çalışan sayısının %3'ü oranında engelli istihdam etmek zorundadır. Kotayı doldurmayan işverenlere idari para cezası uygulanır.

Kamu Sektörü: %4 Engelli Kotası

Kamu kurum ve kuruluşlarında %4 oranında engelli çalıştırma zorunluluğu vardır. EKPSS (Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı) ile atama yapılır.

SGK Prim Desteği

Kontenjan dahilinde istihdam edilen engelli çalışanların SGK işveren priminin tamamı Hazine tarafından karşılanır. Bu destek işverenleri engelli istihdamına teşvik eder.

Bilgi: Engelli çalışanlar iş güvencesi kapsamında ek korumaya sahiptir. İşten çıkarma durumunda engelliliğe dayalı ayrımcılık iddiası ile tazminat davası açılabilir.

6. Bakım ve Sosyal Destek Hakları

Ağır engelli bireylerin bakım ihtiyaçlarının karşılanması için devlet tarafından çeşitli destekler sağlanmaktadır.

Evde Bakım Maaşı

Ağır engelli bireylerin evde bakımını üstlenen yakınlarına aylık bakım maaşı ödenir. Gelir testi yapılır ve hane gelirinin kişi başına düşen tutarının asgari ücretin 2/3'ünden az olması gerekir.

Kurumsal Bakım

Aile yanında bakımı mümkün olmayan engelli bireyler için devlete ait veya devlet destekli bakım merkezlerinde ücretsiz bakım hizmeti sağlanır.

Tıbbi Cihaz ve Protez Desteği

SGK kapsamında tekerlekli sandalye, işitme cihazı, protez ve ortez gibi yardımcı cihazlar belirli sürelerde ücretsiz veya indirimli olarak sağlanır. Sağlık kurulu raporu gereklidir.

Sıkça Sorulan Sorular

%40 ve üzeri engel oranına sahip bireyler engelli aylığından yararlanabilir. %70 ve üzeri engel oranına sahip bireyler daha yüksek tutarda maaş alır. Gelir şartı da aranır.

Ortopedik engelliler özel tertibatlı araç alımında, diğer engelliler ise %90 ve üzeri engel oranıyla ÖTV muafiyetinden yararlanır. 5 yıl içinde aracın satılması halinde muaf tutulan ÖTV tahsil edilir.

Engelli sağlık kurulu raporu devlet hastaneleri ve üniversite hastanelerinin sağlık kurullarından alınır. Rapor için T.C. kimlik belgesi ve sevk belgesi gerekir.

Ağır engelli bireyin bakımını üstlenen yakınına ödenir. Hane gelirinin kişi başı asgari ücretin 2/3'ünden az olması, engelli bireyin bakıma muhtaç olduğuna dair sağlık raporu ve il müdürlüğü başvurusu gerekir.

Engelli çalışanlar genel iş güvencesi haklarından yararlanır. Ayrıca engelliliğe dayalı ayrımcılık yasaktır. Haksız fesih durumunda işe iade davası ve ayrımcılık tazminatı talep edilebilir.

%40 ve üzeri engelli kimlik kartı veya engelli sağlık kurulu raporu ile belediye toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanılır. Ağır engellilerin refakatçisi de ücretsiz biner.

Çalışan engelli bireyler ve bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan çalışanlar gelir vergisi indiriminden yararlanır. İndirim tutarı engel derecesine göre değişir.

Engelli Haklarınızı Öğrenin

Engelli maaşı, vergi indirimi ve diğer haklarınız hakkında detaylı bilgi alın.

Ana Sayfaya Dön