Bedelli Askerlik -> Tazminat, SGK Kodu, İşe Dönüş Nasıl Olacak!

Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılma: Bilmeniz Gerekenler

Askerlik hizmeti, Türkiye'de erkek vatandaşlar için anayasal bir yükümlülüktür ve her yıl yüz binlerce çalışan bu nedenle işinden ayrılmak zorunda kalmaktadır. İster zorunlu askerlik ister bedelli askerlik yapın, iş hukuku size önemli haklar tanımaktadır. 2026 yılında bedelli askerlik ücreti 333.089,04 TL olarak belirlendi ve celp dönemleri başladı. Bu rehberde, askerlik nedeniyle işten ayrılırken kıdem tazminatınızı nasıl alacağınızı, SGK çıkış kodunuzu nasıl kontrol edeceğinizi ve askerlik sonrası işe dönüş hakkınızı adım adım anlatıyoruz.

Önemli: Bedelli askerlik dahil tüm muvazzaf askerlik türlerinde kıdem tazminatı hakkınız vardır. Yargıtay kararlarıyla bu hak netleştirilmiştir.

Zorunlu ve Bedelli Askerlik: İş Hukuku Açısından Farklar

4857 sayılı İş Kanunu ve 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, askerlik nedeniyle işten ayrılan işçilere kıdem tazminatı hakkı tanımaktadır. 2019 yılında yürürlüğe giren 7179 sayılı Askeralma Kanunu ile bedelli askerlik uygulaması sürekli hale gelmiştir.

Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri, süresi ne olursa olsun bedelli askerliğin "muvazzaf askerlik hizmeti" niteliğinde olduğuna hükmetmiştir. Bu karar sayesinde:

• Zorunlu askerlik yapanlar kıdem tazminatı alır
• Bedelli askerlik yapanlar da aynı şekilde kıdem tazminatı alır
• Her iki durumda da İş Kanunu'nun 31. maddesindeki işe dönüş hakkı geçerlidir

Dikkat: Bazı işverenler bedelli askerliğin "gerçek askerlik sayılmadığını" öne sürerek tazminat ödemeyi reddedebilir. Bu iddia hukuken geçersizdir. Yargıtay emsal kararlarıyla bedelli askerlik yapanların kıdem tazminatı hakkı kesinleşmiştir.

İş Sözleşmesinde İki Seçenek: Fesih mi, Askıya Alma mı?

Askerlik hizmeti için işten ayrılırken iki farklı yol izleyebilirsiniz. Bu seçim, özellikle bedelli askerlik yapacaklar için kritik önem taşır:

Seçenek 1: İş Sözleşmesini Feshetmek

İş sözleşmenizi askerlik nedeniyle feshederseniz:

• Kıdem tazminatı alırsınız (en az 1 yıl çalışmışsanız)
• İş sözleşmeniz sona erer
• Askerlik sonrası işe dönüş hakkınız İş Kanunu Madde 31 kapsamında devam eder

Seçenek 2: Ücretsiz İzin (Askıya Alma)

İş sözleşmenizi feshetmeden ücretsiz izin alırsanız:

• Kıdem tazminatı alamazsınız (sözleşme feshedilmediği için)
• Kıdem süreniz sıfırlanmaz, devam eder
• İş güvenceniz korunur
• SGK prim bildirimi yapılmaz

Tavsiye: Bedelli askerlik yapacaksanız (32 gün), iş güvencenizi kaybetmemek için ücretsiz izin seçeneğini değerlendirebilirsiniz. Ancak kıdem tazminatınızı almak istiyorsanız fesih yolunu tercih etmelisiniz. Karar, çalışma sürenize ve mali durumunuza bağlıdır.

Kıdem Tazminatı Hakkı

Askerlik nedeniyle iş sözleşmesini fesheden işçi, aynı işverende en az 1 yıl çalışmışsa kıdem tazminatına hak kazanır. Hesaplama, her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.

2026 yılının ilk yarısı (Ocak-Haziran) için kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 TL'dir. Giydirilmiş brüt ücretiniz bu tutarı aşıyorsa, hesaplamada tavan tutar esas alınır.

Hesaplama örneği: 3 yıl 6 ay çalışan ve aylık giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan bir işçi:

Kıdem Tazminatı = 40.000 TL × 3,5 yıl = 140.000 TL (brüt)
Damga Vergisi = 140.000 × %0,759 = 1.062,60 TL
Net Kıdem Tazminatı ≈ 138.937,40 TL

Kıdem tazminatınızı detaylı hesaplamak için Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.

Hatırlatma: Kıdem tazminatı hesabında sadece gelir vergisi kesintisi yapılmaz; yalnızca damga vergisi (%0,759) kesilir. Detaylı bilgi için Kıdem Tazminatı Rehberi 2026 yazımıza göz atabilirsiniz.

İhbar Tazminatı Durumu

Askerlik nedeniyle yapılan fesihlerde ihbar tazminatı hakkı doğmaz. Bu kural hem işçi hem de işveren için geçerlidir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, emeklilik ve muvazzaf askerlik gibi kanundan kaynaklanan nedenlerle yapılan fesihlerde tarafların ihbar tazminatı yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Yani askerlik için işten ayrılırken ihbar süresine uymanız gerekmez ve işveren de sizden ihbar tazminatı talep edemez. Ancak işverene makul bir süre önceden yazılı bildirim yapmanız, sürecin sorunsuz ilerlemesi açısından önerilir.

SGK Çıkış Kodu ve Haklar

Askerlik nedeniyle işten ayrılmada doğru SGK çıkış kodunun bildirilmesi kritik önem taşır:

Askerlik nedeniyle işsizlik maaşı alınamaz. Ancak askerlik hizmeti sonrasında iş bulamazsanız, gerekli prim gün koşullarını sağlamanız halinde İŞKUR'a başvurabilirsiniz. İşsizlik maaşı şartları hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.

SGK çıkış kodunuzu SGK Çıkış Kodları sayfamızdan kontrol edebilirsiniz.

Yanlış Çıkış Kodu Bildirilmişse

İşvereniniz askerlik yerine farklı bir çıkış kodu bildirmişse (örneğin Kod 03 - istifa), hak kaybına uğrayabilirsiniz. Bu durumda:

1. İşverene yazılı başvuru yaparak kodun düzeltilmesini talep edin (işverenin 10 gün içinde düzeltme hakkı var)
2. Düzeltme yapılmazsa İŞKUR'a itiraz edin
3. Gerekirse İş Mahkemesinde SGK çıkış kodu düzeltme davası açın

2026 Bedelli Askerlik: Ücret, Başvuru ve Celp Tarihleri

Bedelli Askerlik Ücreti

2026 yılının ilk yarısı (Ocak-Haziran) için bedelli askerlik ücreti 333.089,04 TL'dir. Bu tutar temmuz ayında güncellenecektir. Ödeme peşin yapılmalı, taksit seçeneği yoktur.

Hizmet Süresi

Bedelli askerlik toplam 32 gün sürer: 28 gün temel askerlik eğitimi, 2 gün yol izni ve 2 gün kanuni izin.

Başvuru Adımları

1. e-Devlet üzerinden "Askerliğim" bölümüne girin
2. Yoklama başvurusu yapın
3. Aile hekiminden "Askerliğe Elverişlidir" raporu alın
4. "Celp ve Sevk Tercih İşlemleri" menüsünden bedelli askerlik seçin
5. Bedelli ücretini anlaşmalı bankaya veya mal müdürlüğüne 2 ay içinde yatırın

2026 Celp Tarihleri

Adım Adım İşten Ayrılma Süreci

Askerlik nedeniyle işten ayrılırken şu adımları izleyin:

1. Celp tarihini öğrenin: e-Devlet üzerinden celp ve sevk bilgilerinizi kontrol edin
2. İşverene yazılı bildirim yapın: Askerlik nedeniyle iş sözleşmenizi feshettiğinizi yazılı olarak bildirin
3. Askerlik sevk belgesini ibraz edin: Fesih bildiriminize askerlik sevk belgesini (sülüs) ekleyin — bu belge kıdem tazminatı hakkınızın ispatıdır
4. SGK çıkış kodunu kontrol edin: İşten ayrıldıktan sonra e-Devlet'ten SGK hizmet dökümünüzü kontrol ederek çıkış kodunuzun 12 (Askerlik) olduğundan emin olun
5. Tüm alacaklarınızı talep edin: Kıdem tazminatı, kullanılmamış yıllık izin ücreti, birikmiş fazla mesai ve UBGT ücretleri fesih tarihinde ödenmelidir
6. Çalışma belgenizi alın: İş Kanunu Madde 28 gereği işvereniniz size çalışma belgesi vermekle yükümlüdür

Askerlik Sonrası İşe Dönüş Hakkı

4857 sayılı İş Kanunu'nun 31. maddesi, askerlik hizmetini tamamlayan işçiye güçlü bir işe dönüş hakkı tanımaktadır:

• Askerlik bitiminden (terhis) itibaren 2 ay içinde eski işvereninize yazılı başvuru yapmalısınız
• İşveren, uygun boş pozisyon varsa sizi derhal işe almakla yükümlüdür
• Boş pozisyon yoksa, ilk boşalacak pozisyonda size öncelik tanımak zorundadır
• Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen işveren, 3 aylık ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür
• Dava açmadan önce arabuluculuğa başvuru zorunludur

Kritik Uyarı: 2 aylık başvuru süresini kesinlikle kaçırmayın. Bu süre hak düşürücü süredir ve geçtikten sonra işe dönüş hakkınızı kaybedersiniz.

Sık Yapılan Hatalar

1. Yazılı fesih bildirimi yapmamak: Sözlü bildirim ispat açısından yetersizdir. Mutlaka yazılı ve imzalı bir fesih bildirimi hazırlayın.
2. Askerlik sevk belgesini ibraz etmemek: Sevk belgesi olmadan yapılan fesih, "istifa" sayılabilir ve kıdem tazminatı hakkınızı kaybedebilirsiniz.
3. SGK çıkış kodunu kontrol etmemek: İşveren Kod 03 (istifa) bildirebilir. Bu durumda kıdem tazminatı ve işe dönüş hakkınız tehlikeye girer.
4. Ücretsiz izin seçip tazminat beklemek: Ücretsiz izin yolunu seçerseniz kıdem tazminatı alamazsınız. Tazminat istiyorsanız sözleşmeyi feshetmeniz gerekir.
5. İşe dönüş için 2 aylık süreyi kaçırmak: Terhis tarihinden itibaren 2 ay içinde başvurmazsanız, İş Kanunu Madde 31 kapsamındaki işe dönüş hakkınızı yitirirsiniz.

Haklarınızı Hesaplayın

Askerlik nedeniyle işten ayrılırken hak ettiğiniz tazminatı öğrenmek için hesaplayıcılarımızı kullanabilirsiniz:

• Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplayıcı — Kıdem tazminatınızı, yıllık izin ücretinizi ve diğer alacaklarınızı hesaplayın
• SGK Çıkış Kodları — Çıkış kodunuzun anlamını ve sağladığı hakları öğrenin
• Brüt-Net Maaş Hesaplama — Giydirilmiş brüt ücretinizi hesaplayın
• Kıdem Tazminatı Rehberi — Kıdem tazminatı hakkında detaylı bilgi

Unutmayın: Bu rehberdeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Özellikle işvereniniz tazminat ödemeyi reddediyorsa veya SGK çıkış kodunuz yanlış bildirilmişse, bir iş hukuku avukatına danışmanızı öneririz.