Vasiyetname Rehberi

Türk Medeni Kanunu kapsamında vasiyetname türleri, geçerlilik şartları, vasiyetnamenin açılması ve iptali hakkında bilmeniz gereken her şey.

Son güncelleme: Mart 2026

Miras paylarınızı ve saklı pay oranlarınızı hesaplamak ister misiniz?

Miras Payı Hesaplayıcı

1. Vasiyetname Nedir? (TMK 531)

Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl paylaşılacağını belirlediği tek taraflı hukuki işlemdir. Vasiyetname yapan kişi (vasiyet eden), saklı payları ihlal etmemek koşuluyla tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.

Vasiyetname Yapma Ehliyeti

Vasiyetname yapabilmek için 15 yaşını doldurmuş olmak ve ayırt etme gücüne sahip olmak gerekir (TMK 502). Kısıtlılar yasal temsilcinin onayına gerek kalmadan vasiyetname yapabilir.

Vasiyetnameden Dönme

Vasiyet eden, vasiyetnamesini istediği zaman geri alabilir veya yeni bir vasiyetname yaparak öncekini geçersiz kılabilir (TMK 542-544). El yazılı vasiyetname yırtılarak da geri alınabilir.

Önemli: Vasiyetname ile sadece tasarruf edilebilir kısım üzerinde işlem yapılabilir. Saklı pay sahiplerinin hakları korunur; ihlal halinde tenkis davası açılabilir.

2. El Yazılı Vasiyetname (TMK 538)

El yazılı vasiyetname, vasiyet edenin kendi el yazısıyla başından sonuna kadar yazdığı, tarih ve imza attığı vasiyetnamedir. En yaygın ve en kolay vasiyetname türüdür.

Geçerlilik Şartları

Tamamen el yazısı: Baştan sona vasiyet edenin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Daktilo, bilgisayar veya başkasının yazması geçersiz kılar.

Tarih: Yıl, ay ve gün açıkça belirtilmelidir. Tarihsiz vasiyetname geçersizdir.

İmza: Vasiyet edenin kendi imzasını atması zorunludur. Parmak izi veya mühür yeterli değildir.

Avantajları

Masrafsız ve kolaydır
Tanık gerektirmez
İstenildiği zaman yapılabilir
Gizlilik sağlar
Kolayca değiştirilebilir veya geri alınabilir

Dezavantajları

Kaybolma veya yok edilme riski
Şekil şartı eksikliği riski
El yazısı tartışmaya açılabilir
Bulunamama riski (saklama yeri bilinmeyebilir)

3. Resmi Vasiyetname (TMK 532-537)

Resmi vasiyetname, resmi memur (noter, sulh hakimi veya yetkili memur) tarafından iki tanık huzurunda düzenlenen vasiyetnamedir. En güvenli vasiyetname türüdür.

Düzenleme Süreci

Başvuru: Vasiyet eden noter veya sulh hukuk mahkemesine başvurur ve isteklerini sözlü olarak bildirir.

Yazıya dökme: Resmi memur, vasiyet edenin isteklerini yazıya döker.

Okuma ve onay: Vasiyetname vasiyet edene okutulur. Vasiyet eden içeriği onaylarsa imzalar.

Tanık onayı: İki tanık, vasiyet edenin beyanlarının kendi istekleri olduğunu ve ehliyet sahibi göründüğünü yazılı olarak beyan eder.

Tanıkların Nitelikleri

Tanıklar aşağıdaki kişilerden olamaz:

Fiil ehliyeti bulunmayanlar
Okuma yazma bilmeyenler
Vasiyet edenin eşi, üstsoy ve altsoyu, kardeşleri
Vasiyetname ile lehine kazandırma yapılan kişiler ve yakınları
Resmi memur ve onun yakınları

4. Sözlü Vasiyetname (TMK 539-541)

Sözlü vasiyetname, yalnızca olağanüstü durumlarda (yakın ölüm tehlikesi, savaş, ulaşım kesilmesi, doğal afet vb.) başvurulabilen istisnai bir vasiyetname türüdür.

Sözlü Vasiyetname Şartları

El yazılı veya resmi vasiyetname yapma imkanı bulunmamalıdır.

Vasiyet eden, son isteklerini iki tanığa sözlü olarak bildirir.

Tanıklar, vasiyet edenin beyanlarını yazıya döker veya doğrudan sulh hukuk mahkemesine bildirir.

Tanıklar, belgeyi vakit geçirmeksizin sulh hukuk mahkemesine vermelidir.

Süre sınırı: Sözlü vasiyetname, vasiyet edenin sonradan el yazılı veya resmi vasiyetname yapma imkanı bulduğunda 1 ay sonra kendiliğinden geçersiz olur (TMK 541).

5. Vasiyetnamenin Açılması

Miras bırakanın ölümünden sonra vasiyetname sulh hukuk mahkemesi tarafından açılır ve ilgili kişilere tebliğ edilir.

Açılma Süreci

1. Vasiyetnamenin teslimi: Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi (noter, avukat, aile üyesi) ölümü öğrenince vasiyetnameyi derhal sulh hukuk mahkemesine teslim etmelidir.

2. Mahkeme açılışı: Sulh hakimi, teslim tarihinden itibaren 1 ay içinde vasiyetnameyi açar.

3. Tebliğ: Bilinen mirasçılara ve lehine kazandırma yapılan kişilere vasiyetname içeriği tebliğ edilir.

4. İtiraz süresi: Vasiyetnamenin tebliğinden itibaren ilgililer iptal davası açabilir.

Not: Vasiyetnamenin açılması, hemen uygulanacağı anlamına gelmez. Mirasçılar itiraz edebilir ve iptal davası açabilir. Kesinleşmemiş vasiyetname icra edilemez.

6. Vasiyetnamenin İptali (TMK 557)

Vasiyetname aşağıdaki sebeplerden biriyle iptal davasına konu olabilir:

Ehliyetsizlik

Vasiyet eden, vasiyetname yaptığı sırada ayırt etme gücüne sahip değilse (akıl hastalığı, bunama vb.) vasiyetname iptal edilebilir. Sağlık raporu ve tanık beyanları önemli delildir.

İrade Sakatlığı

Vasiyetname yanılma, aldatma veya korkutma (tehdit) sonucu yapılmışsa iptal edilebilir. Vasiyet edenin gerçek iradesini yansıtmayan vasiyetname hükümsüzdür.

Hukuka veya Ahlaka Aykırılık

İçeriği hukuka veya genel ahlak kurallarına aykırı olan vasiyetname hükümleri iptal edilebilir. Örneğin, suç işlenmesini şart koşan vasiyetname geçersizdir.

Şekil Noksanlığı

Kanunda öngörülen şekil şartlarına uyulmamışsa (el yazılı vasiyetnamede tarih veya imza eksikliği, resmi vasiyetnamede tanık eksikliği vb.) vasiyetname iptal edilebilir.

İptal Davası Süresi

İptal sebebinin öğrenilme tarihinden itibaren 1 yıl, her halde vasiyetnamenin açılmasından itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır. İyiniyetli üçüncü kişilere karşı ise 20 yıl zamanaşımı uygulanır.

7. Miras Sözleşmesi (TMK 545)

Miras sözleşmesi, miras bırakan ile bir veya birden fazla kişi arasında yapılan iki taraflı hukuki işlemdir. Vasiyetnameden farklı olarak tek taraflı geri alınamaz.

Olumlu Miras Sözleşmesi

Miras bırakan, belirli bir kişiyi mirasçı atamayı veya belirli bir malı vasiyet etmeyi taahhüt eder. Karşı tarafın onayı gerekir.

Mirastan Feragat Sözleşmesi

Mirasçı, miras hakkından ivazlı (bedel karşılığı) veya ivazsız (karşılıksız) olarak feragat eder. Feragat, altsoyu da kapsar (aksi kararlaştırılmadıkça).

Şekil Şartı

Miras sözleşmesi, resmi vasiyetname şeklinde yapılmalıdır. Yani resmi memur (noter) huzurunda ve iki tanıkla düzenlenmelidir.

Her iki tarafın da ayırt etme gücüne sahip ve ergin olması gerekir. Vasiyetnameden farklı olarak, miras sözleşmesi yapabilmek için tam fiil ehliyeti aranır.

Sıkça Sorulan Sorular

Hayır, vasiyetname yapmak zorunlu değildir. Vasiyetname yapılmamışsa miras, Türk Medeni Kanunu'ndaki yasal miras paylarına göre paylaştırılır. Vasiyetname yalnızca yasal paylaşımdan farklı bir düzenleme yapmak isteyenler için gereklidir.

Hayır, el yazılı vasiyetname tamamen vasiyet edenin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Bilgisayar, daktilo veya başka birinin yazdığı vasiyetname geçersizdir. Sadece el yazısı, tarih ve imza kabul edilir.

El yazılı vasiyetname için noter zorunluluğu yoktur, kişi kendisi yazabilir. Ancak resmi vasiyetname noter veya sulh hakimi huzurunda yapılmalıdır. Güvenlik açısından el yazılı vasiyetnamenin de notere emanet bırakılması tavsiye edilir.

Saklı pay sahiplerinin haklarını ihlal etmemek koşuluyla, tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilirsiniz. Ancak altsoy, anne-baba ve eşin saklı payları korunmaktadır; bu payları aşan tasarruflar tenkis davasıyla iptal edilebilir.

Vasiyetname, vasiyet edenin ölümüyle birlikte hüküm doğurur. Ölümden önce vasiyetname hiçbir hak doğurmaz. Ölümden sonra sulh hukuk mahkemesi vasiyetnameyi açar ve ilgililere tebliğ eder.

Evet, vasiyet eden istediği zaman vasiyetnamesini değiştirebilir, tamamen geri alabilir veya yeni bir vasiyetname yapabilir. Yeni vasiyetname, öncekiyle çelişen hükümleri otomatik olarak geçersiz kılar.

El yazılı vasiyetname notere, avukata veya güvenilir bir kişiye emanet edilebilir. Resmi vasiyetname zaten noter tarafından saklanır. En güvenli yöntem vasiyetnamenin notere teslim edilmesidir.

Evet, birden fazla vasiyetname geçerli olabilir ancak birbiriyle çelişen hükümler söz konusuysa sonraki vasiyetname geçerlidir. Çelişmeyen hükümler bir arada uygulanır.

Miras Paylarınızı Hesaplayın

Vasiyetname hazırlamadan önce yasal miras paylarını ve saklı pay oranlarını öğrenin.

Hesaplamaya Başla