Uçak Yolcu Hakları Rehberi 2026
Uçuş rötar ve iptali, overbooking, bagaj kaybı, konaklama hakkı, tazminat hesaplama ve şikayet süreci hakkında kapsamlı bilgi.
Son güncelleme: Temmuz 2026
Uçuş rötar veya iptal tazminatınızı hesaplayın.
Tüketici Şikayet Hesaplayıcı1. Uçak Yolcu Hakları Nelerdir?
Uçağınız saatlerce rötar yaptığında, uçuşunuz iptal edildiğinde veya bagajınız kaybolduğunda çaresiz değilsiniz. Türkiye'de SHY-Yolcu Yönetmeliği (Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik), Avrupa uçuşlarında ise AB'nin 261/2004 sayılı tüzüğü yolculara somut ve talep edilebilir haklar tanır. Bu haklar rötar, iptal, overbooking (fazla bilet satışı) ve bagaj sorunlarında geçerlidir; tazminat tutarları uçuş mesafesine göre 250, 400 veya 600 Euro karşılığı olarak belirlenmiştir.
Türkiye'de bu kuralların uygulanmasını Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) denetler. Havayolu şirketi yükümlülüklerini yerine getirmezse yolcu önce havayoluna, ardından SHGM'ye ve gerekirse tüketici hakem heyetine başvurabilir. Somut durumunuzda ne kadar tazminat talep edebileceğinizi uçak yolcu tazminat hesaplayıcı ile birkaç dakikada görebilirsiniz.
Temel Haklar
- Bilgilendirilme hakkı
- Bakım ve ikram hakkı (yiyecek, içecek)
- Konaklama hakkı (uzun rötarlarda)
- Tazminat hakkı
- Bilet iadesi veya alternatif uçuş
Yasal Dayanak
- SHY-Yolcu Yönetmeliği (Türkiye)
- AB 261/2004 Tüzüğü (AB uçuşları)
- Montreal Sözleşmesi (uluslararası)
- 6502 sayılı Tüketici Kanunu
Hangi Uçuşta Hangi Mevzuat Geçerli?
SHY-Yolcu Yönetmeliği büyük ölçüde AB tüzüğünden uyarlanmıştır; bu yüzden haklar ve tazminat tutarları paraleldir. Yine de başvuruyu doğru mercie yapmak için hangi uçuşun hangi kurala tabi olduğunu bilmek gerekir:
| Uçuş Türü | Geçerli Mevzuat |
|---|---|
| Türkiye iç hat uçuşları | SHY-Yolcu Yönetmeliği (SHGM denetiminde) |
| Türkiye kalkışlı veya Türkiye varışlı dış hat uçuşları | SHY-Yolcu Yönetmeliği |
| AB üyesi ülkeden kalkan tüm uçuşlar | AB 261/2004 Tüzüğü |
| AB varışlı, AB merkezli havayolu ile yapılan uçuşlar | AB 261/2004 Tüzüğü |
| Uluslararası uçuşlarda bagaj uyuşmazlıkları | Montreal Sözleşmesi |
Örneğin İstanbul-Ankara uçuşunda SHY-Yolcu, Paris-İstanbul uçuşunda hem AB tüzüğü hem SHY-Yolcu devreye girebilir. İki mevzuat aynı olay için birlikte tazminat ödetmez; yolcu tek bir tazminata hak kazanır ama başvuru kanalını seçebilir.
2. Uçuş Rötar Hakları
Rötar hakları kademeli işler: bekleme süresi uzadıkça havayolunun yükümlülükleri artar. İlk 2 saatte ikram ve iletişim desteği başlar, 3. saatten itibaren nakdi tazminat hakkı doğar, 5 saati aşan rötarlarda ise yolcu uçuştan tamamen vazgeçip bilet bedelinin iadesini isteyebilir. Rötar ertesi güne sarkarsa otel ve transfer masrafları da havayoluna aittir.
| Rötar Süresi | Yolcu Hakları |
|---|---|
| 2 saat ve üzeri | Yiyecek, içecek, 2 telefon görüşmesi veya e-posta |
| 3 saat ve üzeri | Bakım hakları + tazminat hakkı (mesafeye göre) |
| 5 saat ve üzeri | Bilet iadesi veya alternatif uçuş seçeneği |
| Ertesi güne kalma | Otel konaklaması + havalimanı transferi |
Dikkat: Mücbir sebeplerden (hava koşulları, güvenlik tehdidi vb.) kaynaklanan rötarlarda tazminat hakkı bulunmayabilir, ancak bakım ve konaklama hakları devam eder.
3. Tazminat Tutarları: Mesafeye Göre 250-600 Euro
Nakdi tazminat tutarı, uçuşun kalkış ve varış noktaları arasındaki mesafeye göre üç dilimde belirlenir. Aynı tablo hem 3 saati aşan rötarlarda hem uçuş iptallerinde hem de overbooking nedeniyle uçağa alınmama durumunda uygulanır. Tazminat Euro üzerinden tanımlanır ancak Türkiye'de ödeme günü kuru üzerinden TL olarak ödenir.
| Uçuş Mesafesi | Tazminat Tutarı | Hak Doğuran Durumlar |
|---|---|---|
| 1.500 km ve altı | 250 EUR karşılığı | 3+ saat rötar, iptal, overbooking |
| 1.500 - 3.500 km arası | 400 EUR karşılığı | 3+ saat rötar, iptal, overbooking |
| 3.500 km üzeri | 600 EUR karşılığı | 3+ saat rötar, iptal, overbooking |
Mesafe, biletteki rota üzerinden değil kalkış ve varış noktaları arasındaki büyük daire mesafesine göre hesaplanır. Uçuşunuzun hangi dilime girdiğinden emin değilseniz uçak tazminat hesaplama aracı mesafe dilimini ve tahmini tazminat tutarını sizin için belirler.
4. Uçuş İptali Hakları
Uçuş iptalinde belirleyici soru şudur: Havayolu size iptali ne zaman bildirdi? Bildirim uçuştan ne kadar geç yapılırsa yolcunun tazminat hakkı o kadar güçlenir. Bildirim zamanından bağımsız olarak yolcu her durumda iki seçenek arasında tercih yapabilir: bilet bedelinin tamamen iadesi veya benzer koşullarda alternatif bir uçuş.
14 Günden Önce Bildirim
Uçuş tarihinden 14+ gün önce iptal bildirimi yapılmışsa tazminat hakkı yoktur. Ancak tam bilet iadesi veya alternatif uçuş sunulmalıdır.
7-14 Gün Arası Bildirim
Alternatif uçuş sunulmalı ve bu uçuş planlanan kalkış saatinden en fazla 2 saat önce kalkıp, 4 saatten az rötarla varmalıdır. Aksi halde tazminat hakkı doğar.
7 Günden Az Bildirim
Tazminat hakkı doğar. Ayrıca bilet iadesi veya alternatif uçuş, bakım ve konaklama hakları geçerlidir.
Olağanüstü hâl istisnası: İptal; hava muhalefeti, güvenlik riski, hava trafik yönetimi kararları gibi havayolunun kontrolü dışındaki olağanüstü hâllerden kaynaklanıyorsa nakdi tazminat ödenmez.
Ancak istisna yalnızca tazminatı kaldırır: yiyecek-içecek ikramı, iletişim desteği, gerekirse konaklama ve bilet iadesi ya da alternatif uçuş yükümlülükleri olağanüstü hâlde bile devam eder. Havayolunun "hava muhalefeti" savunmasını belgelemesi gerekir; teknik arıza gibi işletme kaynaklı sorunlar kural olarak istisna sayılmaz.
5. Overbooking (Fazla Bilet Satışı)
Havayolları, gelmeyen yolcuları hesaba katarak koltuk sayısından fazla bilet satabilir. Herkes uçuşa geldiğinde ise bazı yolcular geçerli bileti ve onaylı rezervasyonu olmasına rağmen uçağa alınmaz. Burada kritik ayrım gönüllülüktür:
- Gönüllü vazgeçme: Havayolu önce, uçuştan kendi isteğiyle vazgeçecek yolcu arar ve karşılığında bilet, mil, upgrade gibi menfaatler teklif eder. Teklifi kabul eden yolcu, pazarlıkla belirlenen menfaatle yetinir; yönetmelikteki sabit tazminatı ayrıca talep edemez.
- Gönülsüz bindirmeme: Yeterli gönüllü çıkmaz ve siz istemeden uçağa alınmazsanız, mesafeye göre 250-600 EUR karşılığı tazminat derhal ödenmelidir; ayrıca bakım, konaklama ve alternatif uçuş veya iade hakları saklıdır.
Kapıda size gönüllü vazgeçme teklif edildiğinde acele karar vermeyin: teklif edilen menfaatin, gönülsüz bindirmeme hâlinde alacağınız nakdi tazminattan düşük olup olmadığını karşılaştırın.
Yolcu Hakları
- Nakdi tazminat (mesafeye göre)
- Alternatif uçuş veya tam iade
- Bakım hakları (yiyecek, içecek)
- Konaklama (gerekirse)
- Ulaşım (havalimanı-otel transferi)
Tazminat Miktarları (SHY-Yolcu)
- 1.500 km'ye kadar: 250 EUR karşılığı
- 1.500-3.500 km arası: 400 EUR karşılığı
- 3.500 km üzeri: 600 EUR karşılığı
- Tazminat TL olarak ödenir
6. Bagaj Kaybı ve Hasar
Bagaj kaybı, hasarı veya gecikmesi durumunda Montreal Sözleşmesi kapsamında tazminat hakkınız vardır. En kritik adım, havalimanından ayrılmadan önce havayolunun kayıp eşya ofisinde PIR (Property Irregularity Report) tutanağını tutturmaktır. Bu tutanak, sonraki tüm tazminat taleplerinin dayanağıdır; tutanak olmadan yapılan başvurularda havayolu sorunun uçuş sırasında oluştuğunu kabul etmeyebilir.
Bagaj Kaybı
Bagaj 21 gün içinde bulunamazsa kayıp kabul edilir. Montreal Sözleşmesi'ne göre yaklaşık 1.300 SDR (Özel Çekme Hakkı) üst sınırında tazminat talep edilebilir.
Bagaj Hasarı
Bagajınız hasarlı teslim alındıysa 7 gün içinde havayoluna yazılı başvuru yapılmalıdır. PIR (Property Irregularity Report) formu havalimanında doldurulmalıdır.
Bagaj Gecikmesi
Bagaj geç teslim edildiğinde, bu sürede yapılan zorunlu harcamalar (giysi, hijyen ürünleri) havayolundan talep edilebilir. 21 gün içinde başvuru yapılmalıdır.
7. Şikayet ve Başvuru Süreci
Başvuru sırası önemlidir: doğrudan SHGM'ye giden şikayetler, önce havayoluna başvurulmadığı için geri çevrilebilir. Doğru sıralama havayolu, SHGM ve gerekirse tüketici hakem heyeti şeklindedir. Her aşamada bilet, biniş kartı, rötar/iptal bildirimini gösteren SMS veya e-postalar ve masraf fişleri en güçlü delillerinizdir.
Şikayet Adımları
Havayoluna Yazılı Başvuru
Önce havayolu şirketinin müşteri hizmetlerine yazılı başvuru yapın (web formu, e-posta veya iadeli taahhütlü mektup). Talebinizde uçuş numarasını, tarihi, yaşanan sorunu ve istediğiniz tazminat tutarını açıkça belirtin. Bilet, boarding pass ve masraf belgelerini saklayın.
Havayolunun Yanıtını Bekleyin (10 Gün)
Havayolunun başvurunuzu değerlendirmesi için makul süre tanıyın; SHGM şikayet sisteminde havayoluna başvurudan itibaren 10 günlük yanıt süresi esas alınır. Bu süre içinde yanıt gelmez veya talep reddedilirse bir sonraki adıma geçin.
SHGM Başvurusu
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'ne şikayetinizi iletin. Başvuru shikayet.shgm.gov.tr adresinden veya e-Devlet üzerinden online yapılabilir. Havayoluna yaptığınız başvurunun tarihini ve varsa yanıtını şikayete ekleyin; SHGM havayolunu denetler ve idari yaptırım uygulayabilir.
Tüketici Hakem Heyeti / Mahkeme
Tazminat alacağınızı tahsil etmek için Tüketici Hakem Heyeti'ne (2026 parasal sınırı 186.000 TL) veya tutar daha yüksekse tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz. Hakem heyeti başvurusu ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden yapılabilir.
Hakem heyeti mi yoksa mahkeme mi doğru adres, hangi belgeler elinizi güçlendirir görmek için tüketici hakem heyeti hesaplayıcısı ile şikayetinizi analiz edebilirsiniz.
8. Örnek Senaryolar
Hakların pratikte nasıl işlediğini iki tipik durum üzerinden görelim:
Senaryo 1: İstanbul-Londra uçuşu 4 saat rötar yaptı
İstanbul-Londra hattı yaklaşık 2.500 km olduğundan orta mesafe dilimine (1.500 - 3.500 km) girer. Rötar 3 saati aştığı için yolcunun 400 EUR karşılığı tazminat hakkı doğar. İzlenecek yol:
- Havalimanında rötar duyurusunu ve yeni kalkış saatini gösteren ekran fotoğrafı veya SMS kaydını saklayın.
- 2. saatten itibaren ikram verilmediyse yaptığınız yiyecek-içecek harcamalarının fişlerini alın.
- Uçuş sonrasında havayoluna yazılı başvuruda 400 EUR karşılığı tazminatı ve varsa ikram masraflarını talep edin.
- 10 gün içinde olumlu yanıt gelmezse SHGM'ye, tahsilat için hakem heyetine gidin.
Senaryo 2: Ankara-İzmir uçuşu 5 gün önce iptal edildi
Bildirim uçuştan 7 günden az bir süre önce yapıldığı için tazminat hakkı doğar. İç hat ve 1.500 km altı mesafe olduğundan tutar 250 EUR karşılığıdır. Yolcu ayrıca iki seçenekten birini kullanır:
- Bilet bedelinin tamamının iadesini isteyip seyahatten vazgeçmek, veya
- Havayolunun önerdiği alternatif uçuşu kabul etmek. Alternatif uçuş makul saatlerde değilse konaklama ve transfer de havayolundan istenir.
- Havayolu iptali hava muhalefetine dayandırıyorsa bunu belgelemesini isteyin; belgelenemeyen olağanüstü hâl savunması tazminatı ortadan kaldırmaz.
Kendi uçuşunuz için mesafe dilimini ve tahmini tutarı uçak yolcu tazminat hesaplayıcı ile kontrol edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüketici Şikayetinizi Değerlendirin
Havayolu şikayetinizi analiz edin ve başvuru yolunu belirleyin.
Şikayet Hesaplayıcı